Blijf alert en bescherm jezelf, want online fraude is de afgelopen jaren toegenomen en oplichters worden steeds slimmer. In het onderstaande artikel laten we je de meest voorkomende vormen van oplichting zien en wat je moet doen als je denkt dat je slachtoffer bent geworden van fraude.
Valse vacatures
Waar je op moet letten:
- Iemand neemt contact met je op via een sms of gangbare versleutelde berichtenplatforms zoals WhatsApp of Telegram en biedt je een eenvoudige baan aan.
- Je wordt een hoog inkomen beloofd terwijl je vanuit huis en met weinig moeite werkt.
- Het sollicitatieproces verloopt snel en lijkt helemaal niet op een standaardprocedure (geen sollicitatiegesprek of bespreking van je kwalificaties, ervaring en referenties, geen contract of een contract met nauwelijks verplichtingen en informatie).
- Je wordt mogelijk gevraagd een nieuwe onlinebankierenapp te downloaden of voor de baan een cryptowallet te downloaden en te gebruiken.
- Bij de baan moet je geld overmaken, deelnemen aan onlinevideo’s door reacties te plaatsen en ze te “liken”, aankopen te doen of pakketten namens iemand anders te ontvangen. Mogelijk wordt van je verwacht dat je stortingen doet voor premiumproducten of -taken, die in waarde en frequentie toenemen.
- Je wordt gevraagd een account met je eigen geld of cryptocurrency op te waarderen om de toegewezen taken te voltooien.
- In het begin word je mogelijk misleid doordat je een zeer kleine betaling ontvangt voor het voltooien van een baan of taak. Al snel krijg je echter te horen dat het saldo negatief is en dat je eerst meer van je eigen geld moet betalen om de commissie te ontvangen.
Beleggingsfraude
Waar je op moet letten:
- Via populaire sociale media, berichtenapps of datingplatforms wordt contact met je opgenomen over een “risicovrije en gegarandeerde” manier om geld te verdienen. Mogelijk vind je zo’n aanbod zelf in advertenties op de populairste sociale mediaplatforms.
- Oplichters kunnen professioneel ogende websites, nepnieuwsberichten, onlineadvertenties en berichten op sociale media gebruiken om het systeem legitiem te laten lijken.
- Oplichters kunnen ten onrechte beweren dat bepaalde beroemdheden of vermogende investeerders de belegging steunen of gebruiken.
- Je kunt worden gebeld of een bericht ontvangen van een zogenaamde financieel adviseur, beleggingsexpert of broker die deskundig lijkt op het gebied van cryptocurrency, Forex of andere markten.
- Je krijgt altijd een hoog en snel rendement gegarandeerd, zonder risico.
- De oplichters zijn zeer welbespraakt en charismatisch en kunnen je onder druk zetten om snel te handelen.
- Je wordt gevraagd om met cryptocurrency te beleggen of geld over te maken via onbekende platforms (je wordt mogelijk gevraagd een nieuwe onlinebankierenapp te downloaden of een wallet aan te maken op het cryptoplatform).
- Je wordt mogelijk gevraagd een programma voor scherm delen te installeren waarmee de oplichters je scherm kunnen zien of zelfs actief controle over je scherm kunnen krijgen.
- Je ziet mogelijk wat nepwinst op een dashboard, maar wanneer je geld probeert op te nemen, wordt je gevraagd kosten of belastingen te betalen of nog een storting te doen.
- In het begin geven oplichters je mogelijk een kleine winstuitkering, alleen om je ervan te overtuigen meer te investeren en dat het aanbod geldig en winstgevend is.
Valse winkels, speciale aanbiedingen en uitverkoop
Waar je op moet letten:
- Je vindt een winkel of speciale aanbieding met luxeartikelen, elektronica of populaire producten tegen ongewoon lage prijzen. De prijs is te mooi om waar te zijn.
- De website ziet er professioneel uit, maar bevat geen standaardelementen, zoals contactgegevens of ondersteuning, geen algemene voorwaarden en/of privacybeleid; of beide zijn aanwezig maar zeer kort en bieden weinig informatie.
- Valse websites kunnen logo’s, afbeeldingen of huisstijl van echte bedrijven kopiëren om legitiem te lijken. Als je echter beter kijkt, zie je mogelijk verschillen en inconsistenties.
- Bij het afronden van de aankoop moet je betalen via een bankoverschrijving aan een onbekende ontvanger, cryptocurrency of andere niet-terugbetaalbare methoden. De naam van de ontvanger wijkt af van de naam van de website of betaalgateway.
- Het gekochte artikel komt nooit aan — of je ontvangt iets dat volledig anders of van slechte kwaliteit is.
- De website werkt mogelijk niet meer zodra ze je geld hebben ontvangen.
Phishingfraude
Waar je op moet letten:
- Je ontvangt een e-mail of bericht dat afkomstig lijkt te zijn van je bank, een bezorgdienst of een bekend bedrijf. In het bericht wordt je gevraagd op een link te klikken, een bijlage te openen of dringend je account- of betalingsgegevens te “verifiëren”.
- Het e-mailadres of telefoonnummer van de afzender ziet er verdacht uit of wijkt enigszins af van het adres van het echte bedrijf. Let op extra letters of cijfers in het e-mailadres van de afzender die een echt bedrijf niet zou gebruiken.
- Je wordt gevraagd persoonlijke gegevens, inloggegevens of volledige kaartnummers te verstrekken.
- Het bericht dat je ontvangt gebruikt bedreigingen, zoals opschorting van je account of een gemiste pakketbezorging, om je onder druk te zetten de betaling te doen.
- Iemand neemt contact met je op die zich voordoet als medewerker van technische ondersteuning, je bank, een overheidsinstantie, een belastingdienst of zelfs een beleggingsplatform.
- Je wordt gevraagd software voor externe toegang te installeren (zoals AnyDesk, TeamViewer of vergelijkbare software), zodat ze je door het proces kunnen “helpen” of “begeleiden”. Hierdoor geef je de oplichters de mogelijkheid om je scherm (pc of telefoon) te bekijken en te gebruiken.
Romancefraude
Waar je op moet letten:
- Iemand neemt contact met je op via sociale media, een datingapp of berichtenplatforms zoals WhatsApp of Telegram.
- Die persoon is zeer charismatisch en spreekt al snel zijn of haar liefde voor je uit.
- Die persoon gebruikt geen video- of telefoongesprekken, maar neemt altijd contact met je op via sociale media, apps en sms’jes.
- Op een bepaald moment begint die persoon om geld te vragen — voor tickets, medische rekeningen, een tijdelijke lening of een “beleggingsmogelijkheid” waarmee die persoon zogenaamd rijk is geworden. Die persoon belooft altijd het geld terug te betalen. Wanneer je geld overmaakt, krijg je te horen dat je geen standaardbetaalkanalen mag gebruiken, maar cryptocurrency, cadeaubonnen of overschrijvingen naar verschillende ontvangers moet gebruiken. Er wordt altijd gevraagd geld te versturen via kanalen waarmee je het geld niet kunt terughalen.
Leningfraude
Waar je op moet letten:
- Je krijgt snel een lening zonder formaliteiten aangeboden, zelfs als je kredietwaardigheid slecht is of je geen financiële geschiedenis hebt. Er zijn geen controles, gesprekken, aanvragen of zelfs geen leningsovereenkomst.
- De valse kredietverstrekker gebruikt sociale media, e-mail of berichtenapps zoals Telegram of WhatsApp.
- Je moet vooraf kosten betalen voor “verzekering”, “verwerking” of “garantie” voordat je de daadwerkelijke lening ontvangt.
Fraude met AI-stemklonen
Waar je op moet letten:
- Je ontvangt onverwacht een spraakbericht of telefoontje van een dierbare of vriend die beweert in de problemen te zitten en om geld vraagt.
- De stem klinkt vertrouwd, maar het verzoek lijkt vreemd, emotioneel of gehaast.
- Je wordt onder druk gezet om onmiddellijk geld te sturen, vaak via cryptocurrency, een bankoverschrijving of vooraf betaalde cadeaubonnen.
- Het nummer van de beller kan vervalst zijn zodat het overeenkomt met een echte contactpersoon.
Hoe herken je een poging tot oplichting?
Onthoud deze regels om je onlinefinanciën veilig te houden:
- Legitieme kredietverstrekkers vragen nooit om vooraf geld.
- Stuur nooit geld naar iemand die je niet in het echt hebt ontmoet.
- Geef nooit iemand die je niet kent, vertrouwt en hebt geverifieerd toegang tot je apparaat. Echte bedrijven of financiële instellingen zullen je nooit vragen gevoelige gegevens te delen of toegang tot je apparaat te geven.
- Gebruik altijd internet om de verkoper te onderzoeken, lees onlinebeoordelingen en vermijd aanbiedingen die te mooi lijken om waar te zijn. De meeste valse websites of aanbiedingen krijgen online slechte beoordelingen, omdat mensen er eerder door zijn opgelicht.
- Stuur nooit meer geld om je winst vrij te geven en toegang te krijgen — zo werken beleggingen niet!
- Installeer nooit onbekende programma’s en deel nooit het scherm van je pc of telefoon. Deel je gevoelige inloggegevens nooit met iemand!
- Handel nooit alleen omdat iemand je dat heeft gezegd. Het is je recht om dit nogmaals te controleren en zeker te weten dat je geld naar iemand wilt sturen.
- Controleer regelmatig je financiële overzichten en transactiegeschiedenis. Let op ongeautoriseerde of verdachte activiteiten en meld deze onmiddellijk bij ZEN.COM.
- Zorg ervoor dat het besturingssysteem van je apparaat en alle financiële apps up-to-date zijn met de nieuwste beveiligingsupdates.
- Als iemand telefonisch of via een spraakbericht om geld vraagt, zelfs als het je dierbare of vriend is, hang dan op en bel die persoon terug via een vertrouwd nummer. Stel een persoonlijke vraag die alleen die persoon kan beantwoorden.
- Ga er niet van uit dat een vertrouwde stem die je hoort om een veilig verzoek vraagt. Controleer dit altijd.
Wat moet je doen als je denkt dat je slachtoffer bent geworden van oplichting?
- Verbreek onmiddellijk het contact met de mogelijke oplichters.
- Wijzig onmiddellijk je inloggegevens en deel deze met niemand.
- Blokkeer je betaalkaart om verdere ongewenste transacties te voorkomen.
- Verwijder alle programma’s voor scherm delen van je apparaten.
- Neem contact met ons op via hello@zen.com of via de chat in de app.
- Meld de oplichting bij de lokale autoriteiten.
- Maak indien mogelijk een screenshot van de communicatie met de oplichters of sla deze op — dit kan ons en de autoriteiten helpen de zaak te onderzoeken.
Ga voor meer informatie naar de onderstaande websites:
- Stay Safe with ZEN - campagnewebsite
- European Banking Federation - meertalig
- Financial Conduct Authority (Verenigd Koninkrijk)
- Financial Supervisory Commission (Republiek Polen)